అలివేణి ఎందు చెయ్‌వు

ఈ టపా తేజస్వి గారి కోసం.

కర్నాటక సంగీతంలో త్రిమూర్తులుగా ప్రసిద్ధికెక్కిన త్యాగరాజస్వామి, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్త్రుల వార్ల తరవాత ఎన్నదగిన వాగ్గేయకారుడు స్వాతి తిరునాళ్ అనే బిరుదు కలిగిన కులశేఖర మహారాజు. ఈయన ట్రావంకూరు సంస్థానాధీశుడు. బహు భాషావేత్త. సర్వకళా కోవిదుడు. తమ కులదైవం పద్మనాభస్వామిని ఉద్దేశిస్తూ పద్మనాభ అనే ముద్రతో సంస్కృతంలోనూ, సంస్కృతం మళయాళం రంగరించిన మణిప్రవాళం అనే మిశ్రమభాషలోనూ అనేక కృతులు రచించాడు. హిందుస్తానీ భాషా, సంగీతము బాగా తెలిసినవాడు. హిందీ భాషలో అనేక భజనలూ కృతులూ రచించాడు, హిందుస్తానీ రాగాలని బాగా తన రచనల్లో ఉపయోగించాడు. పైన చెప్పిన త్రిమూర్తులు కృతులు మాత్రమే రాశారు, కానీ ఈయన స్పృశించని సంగీతరచనా ప్రక్రియ లేదేమో - వర్ణం, తిల్లానా, పదం, జావళీ - అన్ని రకాల పాటలనూ రాశాడీయన. కామవర్ధని రాగంలో సారసాక్ష పరిపాలయ, చారుకేశిలో కృపయా పాలయ శౌరే, సింహేంద్రమధ్యమంలో రామరామ గుణసీమ, మాయామాళవగౌళలో దేవదేవ కలయామి - అన్నీ అద్భుతమైన కృతులు, ఆయా రాగాల లోతుల్ని తడిమి రసాన్ని శ్రోతలకందించే చేదలు - కచేరీలలో ప్రధాన అంశంగా విపులంగా పాడేందుకు గాయకులు వీటిని ఎన్నుకుంటూ ఉంటారు. అంతే కాదు, అల్లాటప్పా గాయకులు స్వాతి తిరునాళ్ కృతులని సంబాళించలేరు. గాయకుల మనోధర్మానికీ పటుత్వానికీ గట్టి పరీక్ష పెడతాయి ఈయన కృతులు.

ఐతే ఇవన్నీ ఒకెత్తు. ఆయన రాసిన ఈ చిన్న పదం ఇంకో యెత్తు.

అలివేణి ఎందు చెయ్‌వు హంద జ్ఞానిని, మానిని.
కురంజి రాగం మిశ్రచాపు తాళం
ఇది మణిప్రవాళమనే సంస్కృత మళయాళ మిశ్రమభాష. అంచేత సాహిత్యం నాకు పూర్తిగా అర్ధం కాలేదు. నా ఖర్మకాలి, నాకు అందుబాటులో ఉన్న మళయాళీలెవరూ ఇటువంటి అభిరుచి ఉన్న వారు కాదు. సరే పోనివ్వండి, అయినా పాటలో తగినంత సంస్కృతం ఉన్నది గదా, దాన్నిబట్టి కొంచెం ఎక్స్‌ట్రాపొలేట్ చేసుకుంటే పోలేదా. నాకేమనిపించిందంటే అభిసారిక అయిన నాయిక. తుమ్మెద రెక్కల్లాంటి నల్లటి జుట్టుకలది. అభిమానవతి. అయ్యవారింకా రాలేదు. ఏమిచెయ్యాలో పాలుపోక విరహవేదన పడుతోంది. ఒక పక్కన ఆకాశంలో చంద్రుడు వెన్నెల కురిపిస్తున్నాడు. ఇంకోపక్కన మలయమారుతం మంద్రంగా వీవెన వీస్తున్నది. కానీ కోమలాంగికి ఇవేమీ పట్టటం లేదు. తన సుందరుడు, త్రిలోక సుందరుడు, సాక్షాత్తు పద్మనాభస్వామే - వస్తున్నాడా అని చెంపకు చారెడేసి కళ్ళేసుకుని ఎదురుచూస్తోంది. ఆయనలేక ఇవన్నీ ఉండి ఏమి ప్రయోజనం? ఆమె భాగ్యవతి. అయ్యవారు వేంచేశారు. సారసాక్షుణ్ణి కూడి కౌగిలిలో కరిగిపోయింది. (ఈ భాష బాగా అర్ధమయిన మిత్రులెవరన్నా సరైన అర్ధం చెబితే బహుబాగు!)

అయిందా, సాహిత్యం సంగతి అది. ఇక సంగీతానికి వస్తే కురంజి రాగం. కురంజి, లేదా కురవంజి అని తమిళదేశంలో ఒక తెగవారు. ఈ జాతి ఆడవారు సోది చెబుతుంటారు. నీలగిరుల (ఊటీ) ప్రాంతంలో సంచార జీవితం గడుపుతుంటారు. బహుశా వారి జానపద సంగీత వాఙ్మయాలనుండి ఈ రాగం ఉద్భవించి ఉండచ్చు. నీలగిరుల్లో పూసే ఓ పువ్వుని కూడా కురింజి అని పిలుస్తారు. ఈ రాగం పెద్దగా ప్రశస్తి కలిగింది కాదు. ఏదో ఒక చిన్నకారు రాగం. చిన్న చిన్న పదాలకీ వాటికీ వాడుతుంటారు. స-ని-స అనే వక్ర ప్రయోగం దీని లక్షణాన్ని సొగసుగా పట్టిస్తుంది. కింది ని దగ్గర్నించి మధ్య ద వరకూ మాత్రమే ఉంటాయి సంచారాలు. అంత ఇరుకైన రాగమన్న మాట, సంచారానికి ప్రస్తారానికి పెద్దగా తావులేదు. కానీ, దాని దుంపతెగ, పాడ్డం మొదలు పెడితే ఎంత సొగసుగా ఉంటుందో. సాహిత్యమంటే నాలుగు పదాలు, సంగీతమంటే ఏడు స్వరాలు, ఆ నాలుక్కీ, ఈ యేడుకీ ఏదో ఒక ముడి వేసేశాం, పాట తయారైపోయింది అన్నట్టు కాకుండా, ఆ సాహిత్యం, ఆ మృదువైన పదాల పొందికలో ఒద్దికగా తొంగి చూస్తున్న ముగ్ధ శృంగారం, ఆ సరసమైన భావం - దానికి తగిన సంగీతం. సంగీత సాహిత్యాలు తమతమ అస్తిత్వాల్ని విడిచి ఆత్మల్లో నించీ గాఢంగా పెనవేసుకున్నట్టుగా. అటుపైన అక్కడ ఉన్న భావం, రసం - ఆ నాయిక ఎలాంటిది, నాయకుడు ఎలాంటివాడు, చుట్టుతా ప్రకృతి ఎలా ఉన్నది, ఆవిడ మనోభావాలెలా ఉన్నాయి, కడకి ఆవిడ ఎలా తనస్వామిలో ఆత్మైక్యమయింది .. ఇదంతా కళ్ళకి కట్టినట్టు, చెవుల ద్వారా మనసు పొరల్లోకి ఇంకేటట్టు ప్రతీ మూర్చన వంపుతోనూ, స్వరాల వరుసల మెలికతోనూ సున్నితంగా నొక్కి చెబుతూ. అదీ రసానుభూతి. అదీ రససిద్ధి.

సంగీత సాహిత్యాల అద్భుతమైన సమ్మేళనం ఈ చిన్న పదం .. అలివేణి ఎందు చెయ్‌వు.


చిత్ర ఎమ్మెస్ సుబ్బలక్ష్మి గానం సినిమాలో సుశీల అపరిచితమైన గాత్రం కే వీ నారాయణస్వామి, నాకు అభిమాన వెర్షను.