Thursday, June 28, 2012

TTV - vaseeraa - A Birth

A Birth
-     vaseeraa

At the touch of a newborn's feet, 
The whole earth would rejoice
As green fields, rivers, and oceans,
As birds and birdsongs,
But, baby! Please forgive us.
Because you were born a girl,
we hang our heads in shame.
The first sound of a first breath,
As it emerged from the delivery room,
We were suspicious that it was a female voice ..

We were afraid .. Please forgive us.
In stead of killing in religious riots,
In stead of selling to brothels,
In stead of pushing off into the Godavari
or onto the train tracks,
We'll now pour poison into the womb
and burn you there itself .. Please forgive us.

All the little lives which should shine on this world's wick,
we snuff with these rubber hands .. Please forgive us.
If we can get hands on an extra acre land, we jump for joy
'Cause one seed gives a hundred in return.
When a factory is built,
We decorate the newspapers with congratulatory messages
'Cause one machine can produce ten items.
But, Baby! You, who can give birth to ten more lives,
when you're born, we are crestfallen.
Please forgive us, Baby!
We are born for Voter-lists.
We are born to conduct business with human lives.
All those who sacrificed their lives for a progressive society,
we forgot them during their memorial services itself -
So, we are useless - idiots.
We are the creators of live burnings,
the hanging ropes, and infanticides.
To bury people still alive,
we're a new kind of burial grounds.
*     *     *
Oh sweetie, don't forgive us.
Don't forgive us - we couldn't invite
with bright smiles lighting up the whole earth,
this newborn life that will make us strong,
to enrich this earth .. don't forgive us.
I know, you won't settle for anything less.
You won't pardon anyone.
You won't leave anyone unpunished.
'Killing the live ones with
hunger, wars and hanging ropes,
Killing the unborn ones with
Scary tales of exploding population figures,
Rendering the earth human less,
With what will you make it enriched?' -
Thus you will question, surely.
With your little hands
reddened through many sacrifices,
you will bring about the days when
newborns will be invited into life with joy.
To achieve that, you will dare anything, surely.

This poem was originally written more than 20 years ago. I've heard that the recent TV program Satyameva Jayate by Aamir Khan had an episode dedicated to female infanticide. We need to examine ourselves and look deep inside - where are we going as a society?
The poet, Vakkalanka Seetaramarao (VaSiRa) wrote some powerful poetry during the 80s and 90s. Some of his poems were collected in a volume Lohanadi (River of Metal). No nonsense, cut right to the issue, with biting and caustic expression are standard marks of VaSiRa's writing.
Hope you liked it.
Comments welcome.

Thursday, June 21, 2012

TTV - Your Beauty - Sumanasri

నీ అందం
 - సుమనశ్రీ

Your Beauty

Strands of yet wet hair frame your beauty magnified.
Your nose stud winks a flash in the mirror at me.
The tender youthful bloom rushes out from the coconut grove
Only to fuse with your body.
When your eyes blossom in the mirror,
A gentle spring rain begins in my heart.
A sweet melody begins to scatter harmonies around in me,
Just like water sprayed from a shower head.

You spread out your hair to dry, and
My tender desire swings by its strands.
You sit in front of the mirror, diffusing fragrance,
You catch my eye in the reflection with a naughty twinkle
It's like I took a dive from a high peak
Into the cool of the milky ocean.

Your laughter the mirror reflected,
Ringing a thousand tinkling bells in me,
Plucking the strings of a million lutes.
Suddenly, you coalesce into my eyes,
And the mirror dissolves into you.
In the face of your glistening cheeks
The mirror accepts defeat.

Unfortunately, I don't have any information about this poet. Let me just offer this comment - it was extremely rare to find a tender love poem of good quality in the contemporary Telugu poetry of 1980's and 90's. So, this is a rare gem at least in that sense. It is also delightful for the several classical and modern allusions.

I hope you enjoyed the poem.
Comments welcome.

Wednesday, June 13, 2012

TTV - Another World - Papineni Sivasankar

రెండో ప్రపంచం
పాపినేని శివశంకర్

When fate delivered a death blow,
Poetry alone was the touch of solace to me.
When drought left my heart parched,
It was the drop of first rain.
I speak only in Poetry - I have no other tongue
Nor another breath.

As I tore myself open, sprouting
From the random seed tossed by someone
Onto this magnificent cosmic field,
Even as I truly discovered my being,
Even as I nurtured that young tender self,
Even as I pulled the soul out from the cocoon of the body
And bathed it in the fiery waterfalls of thoughts and passions,
Even as I struggled to protect my belief from the
Assault from swords of doubt,
Even as I plunged headlong to struggle against the outer world,
Even as I chisel me into I, you and us - then, right then,
I became a poet.

What is poetry?
It is but a man bursting into cold fire
It is to excavate valor and kindness from under human ruins
It is to embrace with words the powers supporting this earth
It is to pour life into the green blood of life's branches
Being hacked by blunt axes     
It is the spaceship of imagination,
Launched from mind and navigated by creation,
Reaching the foundation at last.
It is to feel the pulse of time spreading through the earth
It is to focus into a point the state and dynamics of world-scene
It is but exaltation of life itself
In the throes of death, Poetry is new life                .
The flaming melody played on nerve strings
In the confluence and conflict of words, it is an explosion of emotion.                
What except poetry can touch life? Stimulate it?
What else can unveil the rhythm of creation?
Both true and false, both happy and sad                
Such poetry do I speak                
Without which I'll be blind, inhuman,                
.. I become that in full!                
I live poetry
I poetize life                
And when I am not poetry, I die.

Dr. Papineni Sivasankar is a senior contemporary poet actively writing now. He is also a short story writer, editor and publisher. Retired as college lecturer in Telugu near Guntur, AP. A philosophical gaze penetrating into obscure corners of human nature, an unshaken belief in human ability for charity and kindness, and a firm resolve for the rights of children (and all the little creatures of the planet) are characteristics and constant themes of Sivasankar's writings. He edits and publishes, along with Vasireddi Naveen, the annual "katha" series - a collection of 10 - 15 good quality short stories published in various Telugu magazines each year.  He also edited a representative collection poems from the 80's "కవితా ఓ కవితా" (Poesy, Oh Poesy!) and several other poetry anthologies. Today's selection is the lead poem in a slim collection of 32 of his poems titled "ఒక సారాంశం కోసం" (For a synopsis) published in 1990.

I hope you enjoyed it.
Comments welcome.

Saturday, June 9, 2012

నాట్య నివేదనం

నాకు చిన్నప్పణ్ణించీ సంగీతమో, మృదంగమో నేర్చుకోవాలని మహా కోరికగా ఉండేది. అది వీలుకాలేదు. విజయవాడలో కౌమార దశలో అనేక నృత్య ప్రదర్శనలు చూశాను. మా ఇంటికి దగ్గర్లోనే ఒక మంచి కూచిపూడి నాట్యాచార్యుల కుటుంబం ఉండేది (వీరి పెద్దబ్బాయి ఆనందభైరవి చిత్రంలో చూపించే ఒక నృత్య పోటీలో శివతాండవం అద్భుతంగా ప్రదర్శించారు). ఎప్పుడూ నృత్యం నేర్చుకోవాలి అనే కోరిక కలగలేదు. అంచేత, నేనూ చెయ్యగలనా అనే ప్రశ్న వచ్చే అవకాశమే లేదు. అదీ కాక, నృత్యం ఆడపిల్లలు నేర్చుకునేది అనే అపోహకూడా ఉండేది ఆ రోజుల్లో, చాలా మంది అద్భుతమైన పురుష నర్తకులని చూశాక కూడా.

ఎనార్బరులో ఉండగా ఒక స్నేహితురాలిని డాన్సు క్లాసునించి తీసుకెళ్ళడానికి మొదటిసారి మా గురువుగారింటికి వెళ్ళాను. వారింటి ముందు గదిలో నేర్పిస్తారామె. నేను కారు దిగి ఇంటి వేపు నడుస్తున్నాను. పెద్ద కిటికీ లోంచి క్లాసు కనిపిస్తోంది. ముగ్గురు అమ్మాయిలు (పెద్ద వాళ్ళే, పిల్లలు కారు) మూడు కాలాల్లో ఒక నాట్టడవు చేస్తున్నారు. ఆ దృశ్యం ఎంతో బాగుంది. అక్కడే ఆగిపోయి క్లాసు ముగిసే దాకా ఒక పది నిమిషాలు చూస్తుండి
పోయాను. టీచరు గారు క్లాసు ముగించి ఇంటి తలుపు తియ్యగానే, నా మొదటి ప్రశ్న "మీరు పురుషులకి కూడా నేర్పిస్తారా?" .. ఆ క్షణంలో నా వయసూ, ఉద్యోగం, సంఘంలో నా పరువూ, ఇవేవీ నాకు గుర్తు రాలేదు. ఇది నేను చెయ్యలేనేమో అనే సందేహమే కలగలేదు. ఆ తరవాత .. సుమారు ఆరు నెలలకి కలిగింది సందేహం, ఉత్సాహంతో మొదలెట్టాను గానీ, కొనసాగించగలనా అని.

ఆర్నెల్ల తరవాత భయం పుట్టే సంఘటన ఏవిటంటే అలరిప్పు ఎదురైంది. అలరిప్పు సాంప్రదాయ భరతనాట్యంలో మొట్టమొదటి అంశం., మూడు, మూడున్నర నిమిషాలు ఉంటుంది. చూడ్డానికి చాలా సింపుల్‌గా అనిపిస్తుంది కానీ చాలా కష్టమని వేరే చెప్పక్కర్లేదనుకుంటాను. ఒక మనిషి అలరిప్పు ఎలా చేశారో చూసి ఆ మనిషి నాట్య కౌశలం అంచనా వేసెయ్యొచ్చు. అప్పటిదాకా ఏదో ఆడుతూ పాడుతూ లాగించేశాను, కానీ అలరిప్పుతో ఆ రోజులు చెల్లిపోయాయి. ఇంక ఖచ్చితంగా సాధన చెయ్యక తప్పలేదు. అలా ఒక రెణ్ణెల్లు కష్టపడ్డాను. ప్రతి వారమూ ఇంక మానేస్తా అనుకునే వాణ్ణి. ఆ తరవాత అకస్మాత్తుగా అలరిప్పు చెయ్యడం సులభం ఐపోలేదు గానీ, కష్టపడి సాధన చెయ్యటంలోని ఆనందం అనుభమయ్యింది. అంశం పూర్తి కాగానే రొప్పుతూ కూలబడిపోకుండా అలరిప్పు ఒక మాదిరిగా చెయ్యటానికి నాకు ఆర్నెల్లు పట్టింది. పర్ఫెక్టుగా చెయ్యటం .. పదేళ్ళ తరవాత ఇంకా సాధన చేస్తూనే ఉన్నాను.

మా గురువుగారు మాధవి మార్సియా మై. శ్వేతజాతి అమెరికను దేశస్తురాలు. సుమారు పాతికేళ్ళ వయసులో భారతీయ కళలపట్ల ఆకర్షితురాలై, అనేక కష్టాలకోర్చి చెన్నై చేరుకుని, రుక్మిణీదేవి గారి కళాక్షేత్ర నాట్య విద్యాలయంలో చేరి శిక్షణ పొందారు. అటుపైన మరి కొన్ని సంవత్సరాలు ఆనంది రామచంద్రన్ వంటి సీనియర్ గురువుల వద్ద విద్యకి పదును పెట్టుకున్నారు. సాధారణంగా భారతదేశంలో నాట్యవిద్య నేర్చేవారు పదేళ్ళ వయసు లోపు మొదలు పెడతారు. తాను కూడా పెద్దయినాక నేర్చుకోవడం వల్లనో ఏమో, మా గురువుగారికి పెద్దైన శిష్యులకి నేర్పించడంలో ఒక ప్రత్యేకమైన నేర్పున్నది. అంతకు మించి విపరీతమైన ఓపిక (ఇది బహుశ అందరు నాట్యాచార్యులకీ తప్పనిదేమో). అదేకాక మా గురువుగారు నాకు మంచి స్నేహితులయ్యారు. తన దగ్గిరకి వచ్చే విద్యార్ధులందరికీ ఆమె సరి సమానంగానే ప్రేమాభిమానాలు ఇస్తూ ఉన్నా నేనంటే కొంత ప్రత్యేక అభిమానం ఉందనుకుంటున్నాను. బహుశా ఒక్కణ్ణే మగ విద్యార్ధిని, అందరికంటే వయసులో పెద్దవాణ్ణీ కావటం వల్ల కావచ్చు. ఏదేమైనా, నేను నీరస పడ్డప్పుడు తానే మరి కొంత ఓపిక వహించి, నన్ను ఉత్సాహ పరిచి మళ్ళీ లేపి నిలబెట్టారు. ఒక్క మాట చెప్పాలంటే .. ఆమె నా గురువు కాకపోయి ఉంటే నేను నాట్యంలో ఇంత దూరం కొనసాగే వాణ్ణి కాదేమో. అటువంటి గురువుగారు దొరకటం నా అదృష్టం. అందుకనే కొన్నేళ్ళ కిందట ఏనార్బరు నగరాన్నించి దూరంగా నా నివాసం మారినా, వారానికోసారి రానూపోనూ నూటఇరవై మైళ్ళు ప్రయాణించి మా గురువుగారి దగ్గరే శిష్యరికం కొనసాగిస్తున్నాను. ఇదికాక మా నాట్యాభ్యాసానికి, ప్రదర్శనలకి కుటుంబ సభ్యులు, మిత్రులు ఇచ్చే ప్రోత్సాహం పెట్టని కోట.

కళాకారులకి పంకాలూ విసనకర్రలూ వెర్రి తలలు వేస్తున్న రోజులివి. నిజానికి కళాకారుని ప్రతిభ క్షణికమే. ఒక అంశాన్ని చేసినప్పుడు అప్పుడు రక్తి కట్టిందా లేదా అనేదే ప్రధానం. ఈ పరీక్ష , ఈ అనుభూతి ఎప్పుడూ నిత్యనూతనమే. అందుకని కళాకారుడెప్పుడూ ఈ అంశం, ఈ కళ నా సొంతమేలే అని ఉపేక్ష వహించే వీలులేదు . కళని నిలబెట్టుకోవాలి అంటే నిరంతర సాధన కొనసాగవలసిందే. రెండేళ్ళు సాధన చేసి శంకరాభరణం వర్ణాన్ని అలవరచుకున్నాను. అచ్చమైన కళాక్షేత్ర సాంప్రదాయానికి ప్రతీక ఇది. ఎప్పుడో వందేళ్ళ కిందట ఏ మీనాక్షీసుందరం పిళ్ళై గారో రూపొందించిన కోరియోగ్రఫీ. తంజావూర్ బృహదీశ్వరుడు నాయకుడు. రేపు తొలి ప్రదర్శన. చాన్నాళ్ళ తరవాత వేదిక మీద ఆడుతున్నాం. చూద్దాం, ఎన్నాళ్ళు ఆడిస్తాడో!

Thursday, June 7, 2012

TTV - Bird feed - a poem by Ismail

Long long ago, in a galaxy far far away, on a little world by name, on a little land mass called The Coffeehouse, a bunch of expats used to gather and while away many an evening, exchanging tales of woe and wonder, of fun and frolic, of rhyme and rhythm. I was one of those expats. In a moment of mad inspiration, one day, I posted my own English rendition of a modern Telugu poem. That solitary drop grew into a steady trickle, the trickle into a stream. Thus was born the TTV - Thursday Telugu Verse, and it became a weekly phenomenon. It held court for over a year, every week summoning the faithful. I must thank Satya Prabhakar and Sangeeta Kshettry, the husband wife duo (and founders of Sulekha) who were patient and supportive all through. I must also thank the couple of dozen named and many more unnamed admirers and detractors who stood with me during that period and would not let me get comfortable. grew to become many things to many people. Alas, in this transformation, it lost those old Coffeehouse records. I almost forgot about it. As I went through my back up drive at home over the weekend, I stumbled upon this old treasure, and thought - why not share it with my blog readers? Why not, indeed?

So, ladies and gentlemen, without further ado, I present you the new and improved TTV - the Thursday Telugu Verse!

Every week, on Thursday I will present a modern Telugu poem and its English translation.

ఇస్మాయిల్ గారి పద్యం


Bird feed
  - Ismail
Those eyes hatched by sleep all night
Now pecked by dawn in the morn.
Prying open my little girl’s eyelids,
Two kajal-black birds fly around the room.
They alight on the shiny tender shoots of trees,
And on the sunbeams playing hide and seek.

And then, from somewhere
Colorful birds come flying.
They keep hopping excitedly,
Pecking at the bird feed.
Baby looks at the birds flown
Away, with a look forlorn.
She too wants to fly, but in stead,
Her wings would be bound,
And she'd be sent to school.
As soon as school is mentioned,
The two free-wheeling birds
Retreat in haste and
Hide under the lids.

Baby goes to school
Carrying a huge load of books.
The teacher tosses bird feed of letters
In front of her, to peck at.
a .. aa .. i .. ee .. u .. oo ..
How bland this feed is!

Ismail was one of the pre-eminent poets of late 20th century. He retired as a lecturer of philosophy and college principal in Kakinada. చెట్టు నా ఆదర్శం (Tree, my ideal), రాత్రి వచ్చిన రహస్యపు వాన (Secret rain last night), etc., are volumes of poetry published. He also published a compilation of literary essays in which he explained his poetic vision and discipline. A poet beyond the reach of any  " - isms", Ismail's poetry embraced life, world and the entire universe in all its diversity. It is rare to find a poet who defined his poetic stance with such clarity and stayed true to that spirit - this is remarkable during a time when every serious poet in Telugu attached himself/herself to some political ideology or the other. He rejected many proffered awards and titles. Brevity, simplicity and a certain fearlessness mark his poems. I think no other poet knew the music and rhythm of simple words like Ismail did. He passed away in 2003.

I hope you enjoyed it.
Comments welcome.

Monday, June 4, 2012


2011లో తానా సభల సావనీరు ప్రముఖ అమెరికా తెలుగు కథకుడు కె.వి. గిరిధరరావు గారి సంపాదకత్వంలో వెలువడింది. అమెరికాలో ఉంటూ భరతనాట్యం నేర్పించడం గురించి మా వూళ్ళో ఉండే ఇద్దరు ప్రముఖ నాట్య గురువుల అనుభవాల్ని ఇంటర్వ్యూగా రాశాను ఆ సావనీరులో.ఆ గురువులిద్దరూ, సంధ్యశ్రీ ఆత్మకూరి, రూప శ్యమసుందర సహృదయులు, నాకు ఆత్మీయులు. ఇద్దరితోనూ కొన్ని నాట్యకార్యక్రమాల నిర్వహణలో పాలుపంచుకునే అదృష్టం నాకు కలిగింది ఇదివరలో. నాట్యం పట్ల ఇద్దరికీ ఉన్న తపన నాకు తెలుసు.

మొన్న వారాంతంలో జాలమిత్రులతో ఈ విషయమై (అమెరికాలో భారతీయ సాంప్రదాయ విద్యల్ని పిల్లలకి నేర్పించడం) మాట్లాడుతుంటే ఈ ఇంటర్వ్యూలు గుర్తొచ్చాయి. పుస్తకం వెతికి పట్టుకుని మరోసారి చదువుకున్నాను. అప్పుడిలా తోచింది.

ఎందుకు ఇంటర్వ్యూలు?  
మంచి ప్రశ్నే.  
అమెరికాలో తెలుగు వలస సమాజం ఇంకా ఎదుగుతున్నది - పూర్తిగా స్థిరపడిపోలేదు. ఇంకా అనేక విధాలుగా అనేక రూపాల్లో మారుతున్నది. ఎన్నో నగరాల్లో మనవాళ్ళు గొప్పగొప్ప దేవాలయాలు నిర్మిస్తున్నారు, సంస్థలు నెలకొల్పుతున్నారు. ఇంకా చాలా చేస్తున్నారు. ఎవరికోసం ఇదంతా? వీటన్నిటి మధ్యా మన సమాజం అస్తిత్వం ఏవిటి అని అప్పుడప్పుడూ తరిచి చూసుకోవడం మంచిది. ఏడాదికో రెండేళ్ళకో ఒకసారి హెల్త్ చెకప్ చేయించుకున్నట్టు అప్పుడప్పుడూ ఆగి మన సమాజం, దాని ఉనికి, దాని పయనం - ముందు వెనకలు బేరీజు వేసుకోవడం మనకి ఉపయోగిస్తుంది. మన కళలూ మన జీవితంలో విడదీయరాని భాగమే.  

గురువులు మనవాళ్ళే.  
వీరి దగ్గర నేర్చుకుంటున్నది మన పిల్లలే.  
వారి సమస్యలు మన సమస్యలే, వారి తృప్తి మనకి కూడా తృప్తి.  
అలాగ ఇంటర్వ్యూలు మనకి ఉపయోగపడతాయని నేను నమ్ముతున్నాను.

ఆ ఇంటర్వ్యూలని ఇక్కడ చదవచ్చు.

Saturday, June 2, 2012

What is the minimum knowledge a college educated Indian should have?

This is not much of a post - just a little question I'd been pondering .. 

There was a Telugu TV game show hosted by film star Prakash Raj which ran for a few weeks. It is kind of a quiz show, with a bit of betting involved. There are two contestants and two celebrity guests. The contestant chooses a guest. Prakash Raj poses a question to the guest and gives two alternatives as answers. The guest picks one answer. All that the contestant has to do is to correctly point out if the guest's choice is right or not. It is an interesting game.

It struck me, after I watched about 3 episodes, that all the questions fell into two categories - films (particularly Telugu films) and Puranas. On the very few occasions (limited to the first two episodes) a question from any other topic was posed, the contestants confessed not knowing anything about it. So, I guess the producers of the show quickly came to their senses and restricted the questions to the above two topics.

Since then, I paid a bit of attention to what kind of questions were being asked on these game shows - 99% are film and film star related. And any time the question was from any other topic, inevitably, the contestant did not know the answer. That got me thinking ...

History - Geography - Current Events
What is the minimum knowledge we can expect a college educated Indian to have?