Sunday, July 31, 2011

కందిరీగలు కలగాపులగం

పుస్తకాలు ఓ వ్యసనం. కొనడమూ, చదవడమూ, రెండూనూ.

చదివే వ్యసనం చిన్నప్పటినించీ ఉన్నదే. చేతిలో డబ్బులాడ్డం మొదలైనాక అబ్బింది కొనే వ్యసనం. పుస్తకాలు దొంతర్లుగానూ, గుట్టలుగానూ పేరుకుంటూ ఉన్నాయి. కొన్ని కొన్నిటిని బొత్తికి అడుగున పెట్టేస్తూ ఉంటా - అవి రిటైరయి ఖాళీగా కూర్చున్నాక చదువుకోడానికి. ఇప్పుటికిప్పుడు హడావుడిగా చదివేసే బాపతు కాదు - కవిత్రయభారతం సవ్యాఖ్యానం ఇరవై సంపుటాలు, డాంటే ఇన్ఫెర్నో, షేక్స్‌పియరు సాహిత్య సర్వస్వం, నోబెలు సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతల కొన్ని రచనల సంకలనం. ఇంకొన్ని ఉంటాయ్ - కొనంగానే చదివెయ్యాలి అని తొందరపెట్టేస్తాయ్. ఆ రోజుల్లో హేరీపాటర్ శ్రేఢి, పులిట్జరో మేన్‌బుకరో గెల్చిన నవల్లు అప్పుడప్పుడూ, లేదా అకస్మాత్తుగా ఒకరచయిత పేరు మారుమోగిపోతూ ఉంటుంది - ఇహ అలాంటప్పుడు అది కొని చదివితే గాని ప్రాణం నిలవదు. ఇంకొన్ని ఉంటాయ్ - ఇవి నిత్యపారాయణ గ్రంధాలు. వీటిని గురించి ఇదివరకు చాలా చోట్ల రాసుకున్నాను - శ్రీపాద కథలు, అమరావతికథలు, నారాయణరావు నవల - వీటిల్లో ఏదో ఒకదాన్ని కొన్నిపేజీలైనా ప్రతిరోజూ స్పృశిస్తూ ఉంటా.

ఈ పఠన వ్యసనం ఇన్నేళ్ళుగా నిరాఘాటంగా సాగిపోతూనే వస్తున్నది, జీవితంలో ఎన్ని మార్పులు జరిగినా. ఒకేసారి నాలుగైదు పుస్తకాలు - అంటే రోజులోని వివిధ సమయాల్లో వేర్వేరు పుస్తకాలన్న మాట - చదివిన సందర్భాలున్నాయి. నెలకి పదికి తక్కువ కాకుండా పుస్తకాలు చదివి ముగిస్తూ ఉండేవాణ్ణి. ఇంత విరివిగా చదువుతూ ఉండడం వల్ల, చదవడానికి ఎంచుకునే పుస్తకం మంచిదా గొప్పదా చచ్చుదా అని పెద్ద ఆలోచన ఉండేది కాదు - చేతికి దొరికిన పుస్తకమల్లా చదివెయ్యడమే. అఫ్కోర్సు చదువుతున్నప్పుడు ఎలాగా ఒక బేరీజు వేసుకుంటామనుకోండి. అట్లాంటిది ఈ మధ్యన జీవితం ఎంత బిజీ అయిపోయిందంటే అసలు పుస్తకం పట్టుకుందామంటే వెసులుబాటు కావట్లా. చదువు ఇంత గగనమైపోయేటప్పటికి ఆ చదివేది ఆ కొద్దిసమయంలోనూ చాలా తృప్తినివ్వాలి అని ఆశించే అత్యాశ ఎక్కువైపోయింది. (ఈ ముందటి వాక్యం ఏంటో కొంచెం గజిబిజిగా వచ్చింది, కవిహృదయం అర్ధమయింది గదా). ఏ కథ పట్టుకున్నా ఒక పట్టాన నచ్చడంలా. గుడ్డుకి ఈకల పీకడం, శల్యపరీక్షలు చెయ్యడం ఎక్కువైపోయింది. వెరసి చదువుతున్న రచనలో ఏ మాత్రం అపశ్రుతి దొర్లినట్టున్నా ఇదివరకులా తట్టుకుని క్షమించేసి ముందుకు సాగలేకపోతున్నా. అప్పటికప్పుడు ఆ సదరు రచయితని - శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ సినిమాలో సుత్తివీరభద్దర్రావు లెవెల్లో - ఓ నాలుగు తిట్లు తిట్టుకోవడం .. రాచయితేగనక ఎదురుగా ఉంటే ఓ నాలుగు పీకుదాం అన్నంత కోపం కూడ వస్తోంది.

నవల్లకి దూరంగా ఉంటూ వస్తున్న నేను, ఈ మధ్యన రేడియోలో ఎక్కడ విన్నా Ann Pratchet గారి సరికొత్త నవల State of Wonder గురించి ఊ ఊదరగొడుతూ ఉంటే, కాబోలునని భ్రమసి పుస్తకం కొని తెచ్చి మొదలు పెట్టాను. నాయనా - ఎందుకు కొన్నానురా బాబూ అనిపిస్తోంది, ఇంకా యాభై పేజీలు కూడా కాలేదు, ప్రతి పది పేజీలకీ నా బీపీ ఓ పది పాయింట్లు పెరిగిపోతోంది. మొదట తిక్క పుట్టించేది ఆ వచన శైలి - ఆ ముఖ్యపాత్ర మనోభావాలని చిత్రించేటందుకు వాడిన ఒక దుర్భరమైన దగ్గుమందులాంటి తీపితో నిండిన ఒక గొంతు. ఆపైన ఆ పోలికలు - ప్రతీదానికీ as if ... as if అనుకుంటూ. నాకు కంపరం ఎత్తిపోయింది. అదయిందా .. ఇక ఈ ముఖ్యపాత్ర సంగతి చూడండి. ఆమె పేరు మెరీనా సింగ్. తండ్రి భారతీయుడు. ఆయన గ్రాడ్యువేటు విద్యార్ధిగా మిన్నెసోటాలో ఉండగా ఒక తెల్ల అమెరికను స్త్రీని పెళ్ళాడగా వారికి పుట్టిన కూతురీమె. ఆ తండ్రిగారు కాస్తా తన పీహెచ్‌డీ ముగించుకుని ఈ తెల్లపెళ్ళానికి డైవోర్సు ఇచ్చేసి తన స్వస్థలమైన కలకత్తాకి తిరిగి వెళ్ళిపోయి అక్కడ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆచార్యుడిగా ఉద్యోగం చేస్తూ అక్కడ తన తల్లిదండ్రులు చూపించిన భారతీయ వనితని పెళ్ళిచేసుకుని సుఖంగా ఉన్నాడు. అయ్యా, ఇక్కడ నాకొహ సందేహం - కలకత్తాలో సింగుల్ని చూశారా? ఏమోలే ఉన్నారేమో, మా విజయవాడలోనే ఆటోషాపులు నడిపే సర్దార్జీలు ఉండగాలేనిది, కలకత్తా మహానగరంలో ఒకటో అరో సింగులు ఉండకపోయారా? పోనీయండి. సరే అదయిందా? ఈ ఇండియన్ ప్రొఫెసరుగారుట, సదరు విడాకులీయబడిన పూర్వభార్యగారినీ, సదరు కూతుర్నీ మూడేళ్ళకోసారి వేసవిలో రెండు మూడూ నెల్లకోసం కలకత్తా రప్పించి, తన యూనివర్సిటీకి దగ్గర్లోనే ఒక ఎపార్టుమెంటు అద్దెకి తీసుకుని అక్కడ ఉంచి, ఎక్కడా తన భారతీయ కుటంబంతో కలవకుండా, వాళ్ళకి అనుమానం రాకుండా అలా నడుపుకొస్తూ ఉండేవాట్ట. ఓకే, ఇది కూడా మింగుడు పడిందా మీకు - ఇహ లాష్టండుఫైనలు - మన హీరోయిన్నుగారు ఇప్పుడు నలభై దాటిన వయసులో తన పది పన్నెండేళ్ళ వయసు జ్ఞాపకాలు గుర్తు చేసుకుంటూ - కలకత్తా వీధుల్లో తిరుగుతూంటే చుట్టుతా గందరగోళంగా వినిపిస్తున్న హిందీ సంభాషణల గందరగోళం ఆమెని అలలా ముంచెత్తడం గుర్తొచ్చిందట .. కలకత్తా వీధుల్లో .. హిందీ సంభాషణలు!! వాచిపోయింది!

ఆ పుస్తకం హార్డు బైందుకావడంతో బతికిపోయింది. ఈ పాటికి చింపి పోగులు పెట్టి ఉందును.

Monday, July 25, 2011

ఒక వేసవి ప్రోగ్రెస్ రిపోర్టు

పోయినేడాది పెరటి వ్యవసాయం చిన్న యెత్తున చేసినా పెద్దయెత్తున సక్సెస్ కావడంతో ఈ సారి కార్యక్రమం భారీ అంచనాలతో మొదలు పెట్టాను. జూలై మొదటి వారానికి అసలు మొత్తం నీరు కారిపోయేలా అనిపించింది. ఏమైందో మొత్తానికి గత రెండువారాల్లో మొక్కలన్నీ కొత్త ఊపిరి పోసుకున్నట్టున్నాయి, తోట ననవలాడుతోంది. ఒక గొప్ప నిరాశ - గోంగూర అస్సలు రాలేదు. అవి పోయిన యేటి గింజలు మరి - పాతబడితే ఇక రావేమో?? చిక్కుడూ కూడా సరిగ్గా పెరగలేదు, అవి కొత్తగా ఈ దేశంలో కొన్నవే మరి. ఈ సారి మాతోటకి మెయిన్ ఎట్రాక్షన్ తలకిందుల టొమేటో మొక్కలు. మొక్కలు బాగానే ఉన్నాయ్ - చూద్దాం కాపెలా కాస్తుందో.

జూలై నెల అంతా ఎండలు బాగా కాశాయి - ఇంకా కాస్తున్నాయి.

మిషిగన్‌లో వసంతం సూచన ప్రాయంగా చివురించినప్పటినించీ మళ్ళీ మంచు కురిసేవరకూ రకరకాల పూలు వంతులేసుకుని కనులవిందు, నాసికలకి విందు చేస్తుంటాయి. ప్రస్తుతం లిల్లీల హవా నడుస్తోంది. అందులోనూ టైగర్ లిల్లీలని ఉంటాయి, ఒకలాంటి చెంగావిరంగు రేకలతో - ఎక్కడబడితే అక్కడ రోడ్ల వెంట పూస్తాయి. అవి అలా పక్కనుంటే రోడ్డు కనకాంబరం రంగు జరీతో ఉన్న ముదురునీలం పట్టుచీరలా ఉంటుంది. మా యింటిముందు వేసిన పది లిల్లీ మొక్కల్లో ఎనిమిదింటిని లేళ్ళు, కుందేళ్ళు తినేశాయి. రెండిటిని మాత్రం వెయ్యి కళ్ళతో కాపాడుకొస్తున్నా.

సంగీతం ఒక మోస్తరుగా వింటున్నా. మోహినీభస్మాసుర ట్రూపుతో టూరుకి వెళ్ళలేకపోయా పని వత్తిడి వల్ల. పక్క వూరికి వెళ్తేనైనా కాస్త హాల్లో కూర్చుని చూసే అవకాశం వస్తుందేమోనని ఆశపడ్డా, కుదర్లేదు, ప్చ్. కానీ ఆయా ఊర్లలో ఉన్న మిత్రులందరూ నా పోరు పడలేక వెళ్ళి చూసొచ్చి అద్భుతంగా ఉన్నదని చెబుతున్నారు. ఇంక ఒకే ఒక ప్రదర్శన మిగిలి ఉన్నది ఆగస్టు 13న షికాగోలో - ఆరోరాలోని దేవాలయంలో జరుగుతుంది.

నవల్లు చదివే ఓపిక లేదు, అంత టైము కమిటయ్యే తీరిక లేదు. అందుకని ప్రస్తుతానికి సాహిత్య పత్రికల్లో చిన్న చిన్న కథలు చదువుతున్నా. ఏదేవైనా ఈ అమెరికా పత్రికల్లో కథల తీరుకీ, మన కథల తీరుకీ చాలా తేడా ఉంది. ఇక్కడి కథలన్నీ జీవితమనే చలన చిత్రంలో ఇక స్టిల్ ఫొటో తీసినట్టు ఉంటాయి. సందేశాలూ పాడు ఉండవు. ట్విశ్తులు, ఉద్వేగాలూ కూడా పెద్దగా ఉండవు. SUN అని పత్రిక ఉంది. అందులో కథలు నాకు బాగా నచ్చుతాయి. మీకు దగ్గర్లో పబ్లిక్ లైబ్రరీ ఉంటే అందులో ప్రయత్నించి చూడండి. నచ్చితే చందా కట్టి తెప్పించండి.

తానా సావనీరు కాపీ పంపించారు సంపాదకులు. కంటికింపుగా బావుంది. ఎత్తీ దించీ చేస్తే బైసెప్సుకి మంచి వర్కవుటు కూడా అవుతుంది. ఇంకా లోతుగా చూళ్ళేదు.

ప్రస్తుతానికి ఇదీ ప్రోగ్రెస్.

Tuesday, July 19, 2011

Akhila Nerusu Kuchipudi Rangapravesam

Chi. Lakshmi Akhila Nerusu, the daughter of Sri Satyanarayana and Smt. Padmaja Nerusu, successfully completed her Kuchipudi Rangapravesam at Novi Middle School Auditorium, in Novi, MI on July 17th, Sunday. The program was conducted ably and efficiently by Akhila's guru, Smt. Sailaja Pullela.

The curtain opened to the traditional Kuchipudi invocation song, Vani Paraku. Akhila started her performance appropriately with Ganesa Kavutvam, a salute to Lord Ganesa, the remover of obstacles. The song was in the ragam Nattai. The next item was a tribute to Siva, the Lord of Dance, in the form of Adi Sankara's Sivashtakam, set in Mohana Ragam. Akhila executed the complex Siva postures with poise and precision. The next item was one ripe with potential for some deep abhinaya, the famous javali of Dharmapuri Subbaraya, Parulanna Mata, in the ragam Kapi. Akhila surprised me with her ability to bring up the deep and ever-shifting emotional moods of the heroine in this gem of a composition. Her depiction of cursing "the other woman" for putting enchantments on her man was particularly delightful. Both the moods and the gestures that pervade this javali seem very alien to children growing up in a western culture. However, Akhila seemed to have received very good training from her Guru and she performed admirably.

The main item of the afternoon was Bhamakalapam. Kuchipudi, primarily being the form of Nritya Natakam, is fully brought to form in a drama. Guru Smt. Sailaja had chosen a 40 minute long sequence from Bhama Kalapam which included Satyabhama's pravesa dharuvu, Bhama's dialog with her confidante, Madhavi, and concluded with Bhama writing a letter to her beloved Lord Srikrishna. Akhila performed the role of Satyabhama with aplomb. She was in character all through the sequence. Sri Srinivasa Raju Dhenuvakonda ably supported Akhila in the role of Madhavi. Sri Ananth Pullela provided the voice for Madhavi while Akhila spoke her dialogs herself. She deserves high praise for her vachika abhinaya. This sequence was a real treat to the audience, and I have no doubt, if Akhila continues to practice Kuchipudi, that she would mature into a very good dancer.

After a brief intermission, Akhila returned to stage with Uthukkadu Venkata Kavi's immortal Kalinga mardhana krithi, Marakatha Manimaya Chela. In this piece, Akhila showcased her agility and stamina, executing and holding statuesque postures as well as the complex jathis. For the neraval on the line "kanaka mani maya nupura charana", Akhila performed the plate dance, which drew high praise from the audience. This was followed by Annamacharya composition Okapari kokapari in the ragam Kharaharapriya. The rangapravesam concluded with a brisk thillana in Kunthalavarali (composition of Sri. M. Balamuralikrishna) and Mangalam. These last two items were original choreography by Akhila's guru, Smt. Sailaja.

It is very heartening to see full orchestral support provided by local musicians. As usual Sri Jeyasingham excelled in his percussion and Sri Sasidhar produced some marvelous melodies on his electric veena. They were joined by youthful talent of Sri Aditya Sarvesh on flute and Prashanth Gururaja on violin. The music ensemble was led by the vocals of Smt. Suryalakshmi Rudrabhatla who happens to be Smt. Sailaja's mother. Guru Smt. Sailaja Pullela conducted the Nattuvangam.

Smt. Sailaja deserves high praise for conducting the program in an aesthetically pleasing form, without any loose ends. Hard to believe that this is the first Kuchipudi Rangapravesam conducted by her. All the arrangements on stage and off-stage were very good. Congratulations to Akhila and her family for a very enjoyable afternoon.

Saturday, July 2, 2011

చిలకరింత పులకరింత

తెలుగునేలని తొలకరిజల్లులు తడిపిన శుభసందర్భంలో ఈ మధ్యన పలువురు బ్లాగ్మిత్రులు అక్షరాల జల్లులు కురిపించారు తమతమ బ్లాగుల్లో.

మా దేశంలో, మేం నివాసముండే చోట తొలకరి అంటూ లేదు. ముందు గ్రీష్మతాపం అటుతరవాత వర్షపాతం తాపహరణం మా వూళ్ళొ జాన్తా నై. సంవత్సరం పొడుగునా దానిష్టం వచ్చినప్పుడు కురిసిపోతూ ఉంటుంది.

ఇవ్వాళ్ళ సాయంత్రం ఓ నాలుగుమైళ్ళు నడిచొద్దామని బయల్దేరాను. ఇల్లు ఇంకా ఒక మైలు దూరంలో ఉండగా ముందు గాలి దుమారం మొదలైంది. దాని వెంట మెల్లగా చినుకులు మొదలైనై. చిరుజల్లు కాస్తా జడివానగా ఎదగడానికి ఎక్కువసేపు పట్టలేదు. ఇల్లు చేరేసమయానికి ఆపాదమస్తకం తడిశాను. తడుస్తూ నడుస్తూ ఉంటే శంకరమంచివారి అమరావతికథల్లో వానకథ గుర్తొచ్చింది. కానీ నా చుట్టూ పంటపొలాలూ లేవు, ఎదురుగా ఆమడదూరంలో కృష్ణానదీ లేదు, వాన చినుకులు కృష్ణలో పడుతుంటే నదివొంటిమీద రేగుతున్న పులకలూ లేవు.

కానీ లోపల్లోపల ఎక్కడో ఉంది కృష్ణ.

ఈ మాత్రం వానలో తడిసి చాలా ఏళ్ళయింది.

మనసులో కృష్ణ పులకరించింది.