Thursday, December 30, 2010

2010 - అమెరికా విహంగ వీక్షణం

2010 అమెరికాకి పెద్దగా అచ్చిరాలేదు. ఆర్ధిక పరిస్థితి అంతంతమాత్రంగానే కొనసాగుతున్నది. దేశంలో నిరుద్యోగం పదిశాతం నించి దిగిరాను అని భీష్మించుకుని ఉండగా, ఆర్ధిక సూచికలన్నీ ఎక్కడ ఎవరు తుమ్మినా కిందికి వాలిపోయేందుకు సిద్ధంగా వణుకుతూ కూర్చుని ఉన్నాయి. ప్రభుత్వపు స్పందన కూడా - ఒక పక్కన ఏమి చెయ్యాలో పాలుపోనట్టు, మరోపక్కన ఏమిచేస్తే ఇంకేమి ఉపద్రవంగా పరిణమిస్తుందో అని భయంతో ఉన్నట్టుగా ఉంది.

బయట ప్రపంచంలో ఇరాకులో ఆఫ్ఘనిస్తానులో పరిస్థితులు పెద్దగా మారింది లేదు. దీనికితోడూ ఇరాకులో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికలు ఒక కొత్త ప్రభుత్వాన్ని నిలబెట్టలేక పోయినాయి. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకి వివిధ వర్గాలతో చర్చలు లావాదేవీలు తొమ్మిది నెలలపాటు సాగిసాగి మొన్నటికి మొన్ననే ఇదిగో తయారైపోయింది ప్రభుత్వం అని ప్రకటన వచ్చింది. తతంగం తెలుగు టీవీ సీరియల్లా సాగుతూ ఉంటే మరి సలహాదారు పాత్రలో ఉన్న అమెరికను సలహాదారులు ఏమి చేస్తున్నారో అర్ధం కాదు. ఆఫ్ఘనిస్తానులో పరిస్థితి, తనకి తోడున్న పాకిస్తానుతో కలిసి - కరవమంటే కప్పకి కోపం చందాన తయారైంది. ఏతన్మధ్య తన దేశంలో తన ప్రతిష్ఠని కొంచెం పెంచుకునేందుకు ఆఫ్ఘను అధ్యక్షుడు చీటికి మాటికి అమెరికా మీద చిరాకు పడ్డం ఎక్కువైంది. ఇన్ని తలకాయ నెప్పుల మధ్య అమెరికా రాయబారి రిచర్డ్ హోల్బ్రూక్ గారి హఠాన్మరణం అమెరికా ప్రయత్నాలకి పెద్ద దెబ్బ. ఆఫ్ఘను వ్యవహారంలో హోల్బ్రూక్ అమెరికను ప్రభుత్వానికి పెట్టనికోటలాగా ఉండి అతి సున్నితమైన వ్యవహారాన్ని తొణక్కుండా నడిపిస్తూ వచ్చారు ఇప్పటిదాకా. ఆయన నిష్క్రమణని భర్తీ చెయ్యడం కష్టమే.

బ్రిటిష్ పెట్రోలియం ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న సముద్రపు చమురు బావి, డీప్ వాటర్ హొరైజన్ ఏప్రిల్లో పేలిపోయి, అమెరికను చరిత్రలోనే కాదు, నాగరిక మానవచరిత్రలోనే అతి దారుణమైన పర్యావరణ దుర్ఘటన సంభవించింది. అమెరికా మెక్సికో దేశాలకి సంయుక్త తీరంగా ఉన్న గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో సముద్రంలో జర్గిన దుర్ఘటన అమెరికాలో ఫ్లారిడా, లూయిసియానా, మిసిసిపీ, టెక్సస్ రాష్ట్రాల సముద్ర తీరాలపైన భయంకరమైన దుష్ఫలితాల్ని కురిపించింది. దుర్ఘటన జరిగింది అని తెలిసిన క్షణాన్నించీ ఇప్పటి వరకూ కూడా అమెరికను ప్రభుత్వం స్పందించిన తీరు చాలా అసంతృప్తిని కలిగించింది. మొదట్లో, అబ్బే ఇదేం పెద్ద ప్రమాదం కాదు అని చెబుతూ వచ్చినదల్లా, జరిగిన ప్రమాదం నిజంగానే చాలా ఘోరమైనదని తెలియంగానే, చమురుబావి గుత్తేదారు అయిన బీపీ కంపెనీని తిట్టడం, ఎట్లాగైనా వాళ్ళదగ్గర్నించి నష్ట పరిహారం వసూలు చేస్తాం అని బీరాలు పలకడం - ఏడేళ్ల కిందట అదే ప్రాంతంలో జరిగిన కట్రీనా హరికేన్ దుర్ఘటనకి స్పందించడంలో బుష్ అధ్యక్షతలోని ప్రభుత్వం ఎన్ని తప్పులు చేసిందో, ఇప్పుడు ఒబామా అధ్యకషతలోని ప్రభుత్వం కూడా అన్ని తప్పులూ చేసింది. తప్పుల వల్ల ప్రాంతపు ప్రజలు మాత్రమే కష్టాలపాలయ్యారు - ఇప్పటి వైఫల్యం వల్ల ప్రాంతం మొత్తం (సముద్ర గర్భం, సముద్ర ఉపరితలం, కోస్తా ప్రాంతం, తీరాన్ని దాటి, భూమిలోకి చొచ్చుకుని వచ్చే నదీముఖాలు - మొత్తం పర్యావరణం) తీవ్రంగా గాయపడింది. ఇప్పటికి యాభయ్యేళ్ళ తరవాత కూడా దుర్ఘటన ఫలితాల్ని ఇంకా కొత్తగా కనుగొంటూ ఉంటారని కొందరు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

నవంబర్లో జరిగిన మధ్యంతర ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్ పార్టీ బాగా పైకొచ్చింది. దిగువచట్ట సభయైన కాంగ్రెస్లో స్పష్టమైన మెజారిటీ సాధించి, ఎగువ సభయైన సెనేట్లో కూడా కొన్ని సీట్లు అదనంగా గెల్చుకోవడంతో ఇప్పటిదాకా కొనసాగిన డిమోక్రాటిక్ పార్టీ (అధ్యక్షులు ఒబామా గారి పార్టీ) ఉధృతానికి గట్టి కళ్ళెమే పడింది. తమ పార్టీ పరాజయానికి ఒబామా తానే బాధ్యత వహిస్తున్నానని ఒప్పుకున్నారు. ఎన్నికల అవమానాన్నించి బయటపడడానికా అన్నట్టు, ఎన్నాళ్ళుగానో పెండింగులో ఉన్న బిల్లుల్ని నవంబరు-డిసెంబరు రెండు నెలల్లోనే ఉభయసభల్లోనూ ఎట్లాగొట్లా ఆమోదింపజేసి చట్టాలు తయారు చేసేశారు. రెండు నెలల్లో జరిగిన చట్ట ప్రక్రియ ఒబామా అధ్యక్షతలో ఒక కొత్త పార్శ్వాన్ని ఆవిష్కరిస్తున్నది - తనుకోరిన ఫలితాల్ని చట్టసభలో నిజంగా సాధించ దలుచుకుంటే ఒబామా తాత్సారం చేసే మనిషి కాదని తద్వారా నిరూపించుకున్నారు.

ఒబామా భారత పర్యటన రెండు పక్కలా కొంచెం అయోమయాన్నే మిగిల్చినట్టుగా ఉంది. దర్శకుడు భాస్కర్ ఇటీవల తీసిన ఆరెంజ్ సినిమాలాగా, ఏవేవే చాలా భారీ అంచనాలతో హడావుడి చేసి, దేవదుందుభులు మోగించి, తీరా ముచ్చటకాస్తా జరిగిపోయినాక - ఏం జరిగిందిక్కడ? అసలేవైనా జరిగిందా? - అన్నటువంటి ఒకమాదిరి అయోమయమే కనబడింది ఇరుపక్షాల మొహాల్లోనూ. దీపావళి ముందు రోజు, సాధారణ భారతీయులు అత్యధికంగా షాపింగ్ చేసే రోజున ఒబామా తాజ్ హోటల్లో తిష్టవెయ్యడంతో దక్షిణ కొలాబా అంతా అష్టదిగ్బంధనమై పోయి, స్థానిక దుకాణదారులందరూ నెత్తీనోరు కొట్టుకున్నారుట - ఒబామాగారు మా వూరు రావడం, మా మధ్యలో తాజ్ హోటల్లో ఉండడం మాకు చాలా ఆనందదాయకమే, కానీ ఆయన దీపావళిరోజున కాక ఇంకో పూట వచ్చి ఉంటే బాగుండేదని దుకాణదారుల సంఇతి ప్రతినిధి ఒకరు అన్నారు. ఒబామాకి పొరబాట్న దెబ్బతగులుతుందేమోనని కొలాబాలో కొబ్బరి చెట్లన్నిటినించీ కాయలన్నీ కొట్టేసిన వారి ముందు చూపు, మరి విషయంలో ఎందుకు పని చెయ్యలేదో. క్రిస్మసుకి ముందు ఒక ముఖ్యమైన అమెరికను షాపింగ్ మాల్ని ఒక వారం పాటు చీమ అయినా కదలకుండా అష్టదిగ్బంధనం చేసేస్తే అమెరికన్లకి ఎలా వుంటుంది? ఇలా ఉంటాయి ప్రభుత్వ నిర్వాకాలు. ఐతే ఒక అమెరికా అధ్యక్షుడు భారత్ని - మిమ్మల్ని ఒక వ్యాపార రంగంగా చూస్తున్నాను, మీతో వ్యాపారాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోవడమే ప్రస్తుతం నా లక్ష్యం - అని చెప్పడం ఒక మాత్రపు నిజాయితీని సూచిస్తున్నది. అభివృద్ధి అనీ, అణువొప్పందాలనీ, కాష్మీరూ పాకిస్తానూ అంటూ ఎటూ ఉపయోగం కాని సొల్లు కబుర్లు చెప్పడం, తిమ్మిని బమ్మిని చేసే ప్రయత్నాలు కాకుండా. పదేళ్ళ కిందట క్లింటన్ పర్యటనతో పోలిస్తే తేడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

Monday, December 27, 2010

The Fighter

Just got back from watching it.

Never liked boxing before. Can't say I like it now.
But this movie is too good.

Director David Russell delivers his punches with unerring accuracy - at the end, it makes you feel like you had been the legendary Micky Ward's punching bag!

Mark Wahlberg and Christian Bale were simply outstanding - with excellent performances by Melissa Leo and Amy Adams.

Be warned - It is not for the faint-hearted!

Thursday, December 23, 2010

ఈవ్వాళ్టి గూగుల్ డూడుల్




ఇవ్వాళ్ళ హాలిడే డూడుల్లో భారతీయ సాంప్రదాయ నాట్యకళకి ఒక చిన్న దివ్వె వెలిగించాడు గూగులోడు. ప్రస్తుత "హాలీ జాలీడే" సమయానికీ భారతీయ సాంప్రదాయ నాట్యానికీ ఏ మాత్రం సంబంధం లేకపోయినా, ఎందుకో నా మనసులో ఒక బుల్లి సంతోషం వెల్లి విరిసింది.

దీన్ని గురించి వాలువీధి పత్రిక కథనం

Monday, December 20, 2010

భాష అంటే ఏవిటి? అదెలా ఉండాలి?

విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారి వ్యంగ్య నవల "విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు"

రచయిత విష్ణుశర్మకి ఇంగ్లీషు పాఠం చెబుతూ "రాముడు రావణుని చంపెను" అనడానికి ఇంగ్లీషులో "Rama killed Ravana" అని చెబుతాడు.
వివరిస్తున్నట్టుగా "killed అనేది భూత కాలిక క్రియ" అన్నాడు.
దానికి విష్ణుశర్మ "అది సరేనయ్యా చంపటాన్ని మధ్య పెట్టావేమి?" అన్నాడు.
రచయిత అదంతే అన్నాడు.
విష్ణుశర్మ నవ్వి, "ఎవడు చంపబడాలో వాడు తప్పించుకు పోతాడు సుమా!" అన్నాడు.
ఆయన చమత్కారం రచయితకి వెంటనే అర్ధం కాకపోతే పక్కనే ఉండి ఇదంతా చోద్యం చూస్తున్న తిక్కన్న గారు ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు. (ఈ కింద ఉటంకించిన వాక్యాలు కథలోనించి యథాతథంగా)
"అబ్బాయి! ఇది చమత్కారం కాదు, భాష. భాష అంటే, భావాలని అక్కడ ఉన్నటువంటి శబ్దాలూ వాక్యాల ద్వారా మనం తెలుసుకోవటం. మనుష్యుని యొక్క బుద్ధి ఎప్పుడూ ప్రసరిస్తూ ఉంటుంది. ఇది మనో లక్షణం. ఆ మనస్సు యొక్క నడకకు అనుకూలంగా భాషని నిర్మించుకోవాలి, వాక్య విన్యాసం అట్లా వుండాలి. చంపెను అనటంతోటే ఎవణ్ణో ఇదివరకే తెలియాలి. తరువాత తెలియటమనేది మనస్సులో ఉన్న పరమ సూక్ష్మాంశమునకు బరువైన విషయం. ఇంతవరకు మేము చదివింది ఏమీ లేదు. ఈ అక్షరాలు నేర్చుకుని, పది మాటలు దగ్గరకు వచ్చి, ఒక్క వాక్యం కాడికి వచ్చేటప్పటికి ఈ భాష ఇంత ఘోరంగా వున్నది. ఈ భాషని ఈ దేశంలో, ఈ బంగారం వంటి దేశంలో, సంస్కృతంలో నుంచి పుట్టిన తెలుగుభాష చదువుకున్న దేశంలో పసిపిల్ల లందరి బుద్ధుల మీదా అందరి మనస్సుల మీద వందల ఏండ్లుగా మీరు రుద్దుతున్నారు. వాళ్ళకి తెలియకుండా వాళ్ళ మనస్సులలో ఉన్న పరమ సూక్ష్మమైన పరమ సుకుమారమైన మనోవృత్తి ఎంత బరువవుతున్నదో మీకు తెలియటంలేదు. అందుకనే కాబోలు మీరందరూ ఇంత తెలివిగలవాళ్ళుగా ఉన్నారు."

Thursday, December 9, 2010

స్వేఛ్ఛ ఎవడబ్బ సొమ్ము?

వికీ లీక్స్ స్థాపకుడు జూలియన్ అసాంజ్ కథ - లీక్స్ గూడు ద్వారా ఆయా రాజ్యరహస్యాలనే కాదు - అంతర్జాతీయ కుటిల రాజకీయాలను కూడా బయట పెడుతున్నది. పనిలో పనిగా, నాగరికులం అని చెప్పుకునే వారందరి మౌలిక విలువల్ని ప్రశ్నిస్తున్నది. రాజ్యం - వ్యక్తి అనే తూకంలో రాజ్యమే పైకి మొగ్గుతుందని చెబుతోంది. వ్యవస్థీకృతంగా రాజ్యం హింసని ఎంత తెలివిగా ఉపయోగించగలదో చూపిస్తోంది.

ఇంగ్లండులో నివాసం ఉన్న (పోనీ దాక్కున్న) ఆస్ట్రేలియన్ పౌరుడైన అసాంజ్‌పైన స్వీడిష్ ప్రాసిక్యూటర్లు కేసు పెట్టి (అది కూడా రేప్ కేసు - నిరూపించడానికి చాలా కష్టం, నిరూపించినా శిక్ష పడ్డం ఇంకా తక్కువ) అతన్ని స్వీడన్ కి బదలీ చెయ్యమని అడగడం - దీని వెనక అంతా అమెరికా ప్రభుత్వపు అదృశ్య హస్తం (మరీ అంత అదృశ్యం కూడ కాదులే) .. ఇదంతా ఒక పక్కనేమో ఏదో రాబర్ట్ లుడ్లం థ్రిల్లర్ నవల ప్లాటులాగా ఉంది. ఇంకోపక్క చూస్తే పరమ హాస్యాస్పదంగా, ఎవడో తిక్కలాడు పుట్టించిన తలకిమాసిన స్కీంలా ఉంది.

కొన్నేళ్ళ కిందట అమెరికను పౌరుడైన కుర్రోడొకడు సింగపూర్లో ఏదో వేండలిజం చేసి పట్టుబడితే అతగాడికి ఇరవై పేము దెబ్బల శీక్ష విధించగా, అమెరికా వాళ్లంతా నానా గోల చేశారు, ఆఖరికి అధ్యక్షుడు కూడా సింగపూరు అధ్యక్షుడికి ఒక రిక్వెస్టు పంపాడు, ఆ అబ్బాయిని క్షమించమని. మరి అసాంజ్ ని గురించి ఇంత తతంగం నడుస్తుంటే ఆస్ట్రేలియను ప్రభుత్వం నోరు కుట్టేసుకుని కూర్చుంది ఎందుకో.

ఇదిలా ఉండగా, వికీలీక్స్ కి వివిధ సేవలు అందిస్తున్న కంపెనీలు ఒక్కొక్కటే తమ అనుబంధాన్ని తెంచేస్తున్నాయి - అవును మరి, ఏ కంపెనీకి ఏ దేశ ప్రభుత్వంతో రేపు ఏమి అవసరం పడుతుందో?

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం దగ్గర్నించీ ఇప్పటిదాకా అమెరికను ప్రభుత్వం, దాని ఏజెంట్లు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా తన దారికి అడ్డం అనుకున్న వ్యక్తుల్ని నిశ్శబ్దంగానో పబ్లిగ్గానో లేపేస్తూనే ఉన్నారు. ఇప్పుడు కూడా అసాంజ్‌ని అలాగే లేపెయ్యమని అమెరికను ప్రభుత్వానికి కొన్నివేల విన్నపాలు వచ్చాయిట - కొమ్ములు తిరిగిన నాయకులు ప్రభుత్వం ఆ పని చెయ్యాలని పబ్లిగ్గానే పిలుపునిచ్చారు.

స్వేఛ్ఛ - బంధనం. హక్కు - బాధ్యత. రహస్యం - బట్టబయలు. వికీలీక్స్ బయట పెడుతున్న విషయాలు ప్రజలకి తెలియడం అవసరమా? అసలు ఏ విషయమైనా ప్రజలకి ఎందుకు తెలియాలి? అందరూ టీవీలో సిట్‌కాంలు, రియాలిటీ షోలు మాత్రమే చూస్తూ, రేడియోలో పాటలు వింటూ, అంతర్జాలంలో కాలక్షేపం సైట్లు చూసుకుంటూ హాయిగా ఉండక? ఎందుకు మనకి సంపాదకీయాలు, ఒపీనియన్ పేజీలు? ఎలాగూ అలాగే ఉంటూనే ఉన్నాం - మనమున్న దేశంలో ఆ దేశ ప్రభుత్వ చట్టాలకి బద్ధులంగా, బహు స్వేఛ్ఛగా. ఎటొచ్చీ ఒకటుంది. నేనేదో డిట్రాయిట్లో ఇక్కడి చట్టాల్ని పాటిస్తూ హాయిగా చట్టపరిధిలో నా దారిన నేనుంటే - ఎక్కడో జంబలగిరిగిరి దేశంవాళ్ళు వచ్చి, నువ్వు మా దేశపు చట్టాల్ని అతిక్రమించావు, అందుకు నిన్ను శిక్షించాలి అంటే? సాల్మన్ రష్డీ మీద ఖొమైనీ ఫత్వా గుర్తుకి రావట్లే?

పై పొరలు వొలిచి చూస్తే ఖొమైనీ ఇరానుకీ ఒబామా అమెరికాకీ ఆట్టే తేడాలేదు.

Monday, December 6, 2010

కబుర్లు - డిసెంబరు 6

దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్యగారు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, మహాత్ముని సత్యాగ్రహ ఉద్దేశాన్ని పూర్తిగా అర్ధం చేసుకుని తెలుగు గడ్డమీద తొలిసారిగా సత్యాగ్రహ పద్ధతిలో చీరాల పేరాల ఉద్యమంతో ఆంగ్ల ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించిన ధీశాలి. ఆయన చిన్న వయసులో తాలూకా కచేరీలో గుమాస్తాగా ఉద్యోగం చేశారు కొన్నాళ్ళు. ఆ సమయంలో ఊరిలో పెద్దమనిషి అయిన ఒక చౌదరిగారు ప్రభుత్వానికి ఏదో అర్జీ పెట్టుకుంటూ, చివర చౌదరిగారు వ్రాలు అని సంతకం చేశారు. దుగ్గిరాల మహా కొంటెవాడు - ఆ అర్జీకి సమాధానం రాస్తూ - "చౌదరిగారు గారికి .." అని రాశార్ట. మొన్నటి టపాలో పాతమిత్రులొకరు వ్యాఖ్యపెడితే ఆయనకి సమాధానిమిస్తూ "కన్నగాడు గారు" అని సంబోధించాల్సి వచ్చి ఇదంతా గుర్తొచ్చింది.

పోయిన సోమవారం నాడు జెఫ్రీ శాక్స్ గారి ఉపన్యాసం వినొచ్చాను. ఈయన గత ఇరవై యేళ్ళల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరిన్నక గన్న అభివృద్ధి శాస్త్ర వేత్త. ప్రస్తుతం పర్యావరణ విషయాల మీద బాగా దృష్టి పెడుతున్నారు. పర్యావరణ మార్పు, భూతల ఉష్ణీభవనం, దాని నేపథ్యంలో జరుగుతున్న రాజకీయాలు, చేసుకోవలసిన నిర్ణయాలు, చేపట్టవలసిన కార్యక్రమాల గురించి మాట్లాడారు. ఆయన ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందిన శాస్త్రవేత్త అయినా తన ప్రసంగాన్ని అందరికీ అర్ధమయ్యే రీతిలో రూపొందించుకోవడం నచ్చింది. కాకపోతే సుమారు గంటన్నర ఉపన్యాసంలో పర్యావరణ మార్పు జరుగుతున్నది, దీనికి ఇట్లాంటి అట్లాంటి సూచనలున్నాయి అని నొక్కి చెప్పేందుకే మొదట్లో చాలా సమయం తీసుకున్నారు. దాంతో దీని వెనక రాజకీయాల్ని, ప్రత్యామ్నాయాల్ని చర్చించేందుకు ఎక్కువ సమయం మిగలక కొంచెం హడావుడిగా ముగించినట్టు అనిపించింది. ఇంతకీ సారాంశం ఏవిటంటే - ప్రస్తుతం ప్రపంచం పరిగెడుతున్న మార్గం కచ్చితంగా సర్వనాశనానికే దారి తీస్తున్నది. ఇప్పటికిప్పుడు సరైన చర్యలు కొన్ని చేపడితే 2050 సంవత్సరానికి కొంతలో కొంత మనకి తెలిసిన ప్రపంచాన్ని రక్షించుకునే అవకాశం ఉన్నది. కానీ అది జరగాలంటే కార్బన్ డయాక్సైడు విడుదలని తీవ్రంగా నియంత్రించాలి. కానీ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ జీవన విధానాల్ని మార్చుకోడానికి ఇష్టపడ్డం లేదు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు, ముఖ్యంగా BRICK దేశాలు - మీరిప్పటికే అభివృద్ధి ఫలాలని ఆస్వాదించారు గదా, మాకు మాత్రం ఆ అర్హత లేదా అని - ఇంకా ఎక్కువ ఇంధన వాడుక దిశలో పరుగిడుతున్నాయి. ఇది అంతర్జాతీయ రాజకీయం. ఇక అమెరికాలో జరుగుతున్న రాజకీయం - పదేళ్ళ కిందటి సర్వేలతో పోలిస్తే ఇప్పుడు అధికశాతం అమెరికన్లు - ఏంటీ పర్యావరణమా? మారుతోందా? నేను చేసే పనుల వల్లనా? నీకేవన్నా పిచ్చెక్కిందా? అంటున్నారు. దీనికి మద్దతుగా ఆయన ప్యూ రీసెర్చివారి గణాంకాల్ని ఉదహరించారు. ఇదంతా నాకు కొంతవరకూ తెలిసిన విషయమే, కొత్తగా తెలిసిన విషయాలు కూడా పెద్దగా ఆశ్చర్యం కలిగించలేదు, కానీ ఆయన ముగింపుగా చెప్పిన కొన్ని వాక్యాలు మాత్రం దిగ్భ్రమ కలిగించినై. ఆయన అన్నది ఇది - అమెరికాలో దీనికి సంబంధించిన పనిని కొన్ని శక్తులు ఎలాగైనా ఆపాలని చూస్తున్నాయి. ఆ జాబితాలో మొదటి పేరు, రూపర్ట్ మర్డాక్ (Rupert Murdoch). రెండోది వాలు వీధి పత్రిక (Wall Street Journal). ఈ రెండు శక్తులూ అన్ని రకాల ఉద్యమకారులు, అన్ని రకాల రాజకీయ శక్తులు చేసినదానికంటే ఎక్కువ బలంతో ఈవిషయంపై సంభాషణని పక్కదారి పట్టిస్తున్నాయి, అలా పక్కదారి పట్టించడంలో సఫలీకృతమవుతున్నాయి.

ఒక పూట ఏం తోచక తెలుగు సినిమా డిస్కులేమి ఉన్నాయా అని వెదుకుతుంటే రాజేంద్రప్రసాదు నటించిన రాంబంటు కనబడింది. చూశాను. రమణ రచన, బాపు దర్శకత్వం. బహుశా 80ల చివర్లోనో 90ల మొదట్లోనో తీశారనుకుంటాను. హనుమంతుడిలా విశ్వాసపాత్రుడేకాక అనేక గొప్ప శక్తులు, తెలివితేటలు కలిగిన సేవకుడు అనే కాన్సెప్టుతో తీశారు. వైభవం కరిగిపోతున్న రాజావారు, ఆ రాజావారి కోట, ఆ యింటో తిష్టవేసిన దుష్టగ్రహం - ఈ వాతావరణం, ఈ పాత్రలు అన్నీ బాగా ముత్యాలముగ్గు వాసనలు కొట్టాయి, అయినా కొంత విభిన్నంగానూ, ఆసక్తికరంగానూ ఉన్నది. ముత్యాలముగ్గుకి రావుగోపాల్రావులాగా ఈ సినిమాకి కోటశ్రీనివాసరావే ప్రాణం. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే అద్భుతంగా చేశాడు. ఆ పాత్ర - గిరీశం (కన్యాశుల్కం గుర్తొస్తే మీ తప్పేం లేదు) - కేవలం రమణ మాత్రమే ఊహించగలిగిన పాత్ర, కేవలం రమణ మాత్రమే రాయగలిగిన డయలాగులు - అటుపైన బాపు మాత్రమే చిత్రీకరించ గలిగిన పాత్ర. సినిమా బాక్సాఫీసుదగ్గర ఘోరంగా ఫెయిలైనట్టు ఉంది (నేనైతే ఇప్పటిదాకా ఈ సినిమా పేరైనా వినలేదు) - దాంతో దీనిద్వారా కోటకి రావల్సినంత ఖ్యాతి రాలేదు కాబోలు. ఒక దృస్యంలో కోట రాజావారికీ ఇతర భక్తులకీ తన విశ్వరూపం చూపించి గీత బోధిస్తాడు - అందులో కొన్ని ముక్కలు - హీరోలలో చిరంజీవినీ తారలలో శ్రీదేవినీ నేను - మధ్య మధ్యలో ఒరిజినల్ కన్యాశుల్కం నుంచి కొన్ని కొన్ని మాటలు నంజుకుంటూ (ఫుల్లు మూను వైటటా, జాసమిన్ను వైటటా ..) - బహురంజుగా చిత్రీకరించారు. తమిళ షావుకారుగా ఏవీయెస్ కూడా మంచి నటన అందించారు. మొత్తమ్మీద మంచి వినోదం. రాజావారి బేవార్సు కొడుకుల్లో ఒకడిగా నూనూగు మీసాల రాజీవు కనకాలని చూసి కొంచెం ఆశ్చర్యం వేసింది, ఓహో ఈ పిలగాడు అంత చిన్నవయసు నించీ సినిమాల్లో ఉన్నాడా అని.

ఆరోగ్యం

ఈ పిండి పదార్ధాలతో వచ్చే పేద్ధ తంటా - మనం చిన్నప్పటినించీ భోజనమంటే ఇలాగే ఉంటుంది అనుకుని అలా కమిటైపోయి ఉంటాం. అలా అన్నం తింటేనేగాని భోజనం చేసినట్టు ఉండదు అనే ఆలోచన మన బుర్రల్లో కదలకుండా తిష్టవేసుకుని కూర్చుని ఉంటుంది. దానికి తోడు ఇంకో జాడ్యం ఉన్నది, మనసుకి సంబంధం లేనిది. పిండి పదార్ధాలనించి సులభంగా తయారయ్యే చక్కెరకి మన శరీరం addict అయి ఉంటుంది. కొన్నేళ్ళ కిందటి దాకా నేను ఎంతగా అన్నానికి దాసుణ్ణయి ఉండేవాణ్ణంటే, ఎప్పుడన్నా బయట వేరే కుయిసీన్ భోజనం చేసి వచ్చినా, ఇంటికొచ్చాక ఒక రెండు గరిటల అన్నంలో అంత పెరుగు, ఒక ఆవకాయ బద్ద వేసుకుని తింటే తప్ప నిద్ర పట్టేది కాదు. రక్తంలో చక్కెర శాతం తగ్గినప్పుడల్లా "ఆకలేస్తోంది" అని మనకి అనిపించే ఫీలింగ్ ఈ ఎడిక్షను వల్లనే - నిజంగా ఆకలి వెయ్యడం వల్ల కాదు. కెఫీన్, నికొటిన్, ఇతర మాదక ద్రవ్యాల ఎడిక్షన్ మనకి స్పష్టంగా తెలుస్తుంది, కానీ ఈ చక్కెర ఎడిక్షన్ని ఎవరూ గుర్తించరు, అందుకని అది నిరాఘాటంగా సాగిపోతూ ఉంటుంది, పనిలోపనిగా ప్రాణాలు తీస్తూ. ఆధునిక నాగరిక జీవితంలో అధికంగా గుర్తించబడుతున్న అనేకానేక జబ్బులకి మూలాలు ఈ చక్కెర ఎడిక్షనులో ఉన్నాయని శాస్త్ర పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

దీన్ని ఎడిక్షనుగా గుర్తించడం ఎంత కష్టమో, గుర్తించినాక ఎదిరించడం అంతకంటే కష్టం. ఎందుకంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చక్కెర లాబీ చాలా బలమయినది. ఎక్కడా తన వ్యాపార వ్యవహారాలకి అడ్డంకి రానివ్వదు. పైగా చుట్టూతా చక్కెరతో నిండిపోయిన ఆహార సంస్కృతి. ఏదన్నా విమానాశ్రయం నడవాలో నడుస్తున్నప్పుడు అక్కడౌన్న భోజనశాలల్లో అమ్మడానికి ఉన్న వస్తువుల్ని ఒక్క సారి గమనించండి - తొంభై శాతం పిండిపదార్ధాలే - క్రొసాన్‌లు, మఫ్ఫిన్‌లు, ప్రెట్జెల్లు - శాండ్‌విచ్ కొనుక్కున్నా మొత్తమ్మీద ద్రవ్యరాశి చూసుకుంటే బ్రెడ్డే ఎక్కువ. ఇక పోతే ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్. అంతేకాక అమెరికను ప్రభుత్వం సాధికారంగా ప్రకటించే ఫుడ్ పిరమిడ్ లో (పక్కన బొమ్మలో ఉన్నది) భోజనంలో సగానికి పైన పిండి పదార్ధాలు తినమని ప్రోత్సహించేవారు (ఈ మధ్యన కొంచెం మార్చారు లేండి)

అసలు విషయం ఏంటంటే, మన ఆధునిక జీవితాల్లో మన శరీరపోషణకి అవసరమైనంత పిండి పదార్ధం మనం భుజించే మిగతా పదార్ధాల (కూరగాయలు, పప్పులు, బీన్సు, పళ్ళు, ఇత్యాది) వల్ల కూడా సమకూరుతుంది - మనం పనిగట్టుకుని వేరే పిండి పదార్ధం తినాల్సిన అవసరమే లేదు. పిల్లల విషయం వేరే; నేను చెబుతున్నది పెద్దవాళ్ళ గురించి. ఇది కేవలం వొంటి బరువుగురించి బాధపడే వారు మాత్రమే కాదు, ప్రజలందరూ పట్టించుకోవలసిన విషయం. బరువు తగ్గాలనుకునే వారు మరీ శ్రద్ధగా పట్టించుకోవలసిన విషయం. బియ్యం, గోధుమ, బంగాళదుంప, పాస్తా - బై బై!!

దీన్ని గురించి ఇంకా లోతుగా శోధించ దలచిన వారు glycemic load chart అని వెతకండి. ఎన్నో ఉపయోగకరమైన వనరులు మీకు దొరుకుతాయి.
USDAవారి ఆధునీకరించబడిన పిరమిడ్ ని కూడ చూడండి - ఇక్కడ కూడా పనికొచ్చే సమాచారం చాలా ఉంది.

పర్యావరణం

చలికాలం రావడంతోటే అమెరికా వాస్తవ్యులకి చుక్కలు కనబడుతుంటాయి, ఇంటిని వేడిచేసేందుకు హీటింగ్ బిల్లులు కడుతున్నప్పుడల్లా.
ప్రోగ్రామబుల్ ఆటోమేటిక్ థర్మోశ్టాట్ ఉండడం తప్పని సరి. ఇల్లు మరీ పాతది కాకపోతే తలుపులూ కీటికీలూ బహుశా పటిష్ఠంగానే ఉండవచ్చు. అయినా ద్వారబంధాల దగ్గర రబ్బరు ఫోము పట్టీలని అమర్చడం ద్వారా వేడిని కోల్పోకుండా నివారించవచ్చు. కిటికీలమీద విండో ప్రొటెక్టర్ ఇన్సులేషన్ పాలిథీన్ షీట్లని అతికించడం వల్ల కూడా మరి కొంత వేడి ఆదా అవుతుంది. ఈ చర్యలు డబ్బు రూపేణా పెద్ద ఫలితాన్ని ఇవ్వకపోవచ్చు కానీ, ఆ మేరకు మనం తక్కువ ఇంధనాన్ని ఖర్చు చేస్తున్నామని తృప్తి ఉంటుంది. 12 యూనిట్లు కాల్చే చోట 10 తోనే సరిపెట్టగలిగితే మంచిదే కదా.

హీటింగ్ సిస్టములో బర్నర్/ఫర్నేస్ కన్నా ఆ వేడిగాలిని వ్యాపింపచేసే బ్లోయర్ ఫేను చాలా శక్తిని ఖర్చు చేస్తుంది. ఫర్నేస్‌లో ఉండే అయిర్ ఫిల్టరు ప్రతి ఏడూ మారుస్తూండాలి. సాధ్యమైనంత వరకూ గాలి ప్రయాణించే డక్ట్ మార్గాల్ని శుభ్రంగా ఉంచాలి. ఇటువంటి చిన్న చర్యల ద్వారా బ్లోయర్ ఫేన్ మరింత ఎఫిషియంట్‌గా పనిచేస్తుంది.

ఈ వారపు బ్లాగు

ప్రముఖ రచయిత, బ్లాగరి, శ్రీ కర్లపాలెం హనుమంతరావుగారు ఇప్పటి పత్రికలనించి తన దృష్టిని ఆకర్షించిన ఆసక్తికరమైన విషయాల్ని నాలోకం బ్లాగులో మనతో పంచుకుంటున్నారు. మీరూ ఓ లుక్కెయ్యండి.

Thursday, December 2, 2010

Q!

రెండూ జీవన యానానికి సంబంధించిన సినిమాలే - రెండిట్లోనే శర్వానందే

ఎట్టకేలకు దేవ కట్టా ప్రస్థానం చూడ్డం తటస్థించింది.

సినిమా చూసినంతసేపూ నా దృష్టిని సడలకుండా పట్టి ఉంచాడు దర్శకుడు. వోలు మొత్తమ్మీద చాలా మంచి సినిమా చూసిన ఫీలింగ్. ముఖ్య పాత్రలు బలంగా, కాంప్లెక్సుగా ఉన్నాయి. సాయికుమార్, శర్వానంద్, చిన్నాగా వేసిన నటుడు చాలా బాగా చేశారు. సహాయ పాత్రల్లో కడప రెడ్డిగా జీవా చర్వితచర్వణ మైపోయాడు. ఇనస్పెక్టర్ గౌడగా వేసినతను, లోకనాథం సహాయకులు బాషా, దుర్గ పాత్రల్లో నటించిన వారిద్దరూ బాగా చేశారు. జయప్రకాష్‌రెడ్డి కామెడీ పరవాలేదు, సినిమాకి అవసరం కాకపోయినా మరీ ఎబ్బెట్టుగా లేదు. ఎబ్బెట్టుగా ఉన్నది శర్వానందుకి బలవంతాన కుదిర్చిన రొమాంటిక్ ట్రాకు. ఇది కీలకమైన సన్నివేశాల్లో కథనంలోని పటుత్వాన్ని సడలించింది. ఆ హీరోయిన్ ఘోరంగా ఉంది. కథకూడా నేరుగా ఒక దారెంబడి సాగిపోకుండా ఎపిసోడ్స్ గా జరగడం ఈ సినిమాకి కొంత లాభించింది. సంగీత దర్శకుడు కొంత కొత్త ప్రయత్నం చేశాడు, ఎలక్షను ఊరేగింపులుగా రూపొందించిన పాటల్లో, కొన్ని కీలకమైన సీన్లలో నేపథ్య సంగీతంలో ఆ ప్రాంతపు వాతావరణం (ఉదా. డప్పులు) తేవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఈ ప్రయత్నం నించి దిగతీసినవి రెండు - మితిమీరిన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల వాడకం, అస్సలు బలంలేని మగ గొంతులు (ఈ రెండూ ఈ సినిమా ఒక్కదానికే పరిమితం కాదు, జెనరల్‌గా తెలుగు సినిమాలకి పట్టి ఉన్న జాడ్యాలే). అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా బాగా ఇంప్రెస్ చేసింది దర్శకుని ప్రతిభ. షాట్లని ఫ్రేము చెయ్యడం దగ్గర్నించి, సీన్ కంపొజిషన్, దృశ్యంలోని వర్ణ మిశ్రమం, నటీనటుల అమరిక - ఒక్కొక్క సీనూ చూస్తుంటే, ఆ దృశ్యాన్నించి ఏమి రాబట్టాలి అని స్పష్టమైన అవగాహనతో తీశాడీ దర్శకుడు అనిపించక తప్పదు. అంతే కాదు, సినిమా మొత్తంగా అవలోకించుకుంటే కథకి ముఖ్యమైన ఏ దృశ్యమూ అక్కడ యాదృఛ్ఛికంగా చేరినట్టు కాక, సాలోచనా ఫలితంగా అమరినట్లు స్పష్టమవుతుంది.

ఇదంతా బానే ఉంది కానీ మర్నాడు నిద్ర లేచినాక రకరకాల విషయాలు బుర్రలో పురుగు తొలవడం మొదలైంది. సినిమా మొత్తానికి కీలకం లోకనాథం నాయుడు. విజయవాడ, చుట్టూపక్కలంతా ఆర్ధికంగా రాజకీయంగా బలిమి కలిగి ఉన్నవారు కమ్మవారు. ఇది జగద్విదితం. మరి లోకనాథాన్ని నాయుణ్ణి ఎందుకు చేశారు? చౌదరిని ఎందుకు చెయ్యలేదు? ఇది మొదటి ప్రశ్న. కాకపోతే ఒకటి ఒప్పుకోవాలి - ఇంత రాజకీయంలోనూ కులపరమైన రాజకీయం కనపడదు ఎక్కడా, మొట్టమొదటి పల్లెటూరి ఎలక్షనులో తప్ప. అదీకాక, నాకు తెలిసినంతలో విజయవాడ అర్బన్ నియోజక వార్గాల్లో కమ్మవారెప్పుడూ ఎమ్మెల్లేగా నెగ్గలేదు, పక్కన కంకిపాడులో దేవినేని నెహ్రూ ఏలుతున్నాడుగాని.

లోకనాథం కాంప్లెక్సు కేరెక్టరు. అనేక పొరలు, అనేక కోణాలు. సాయికుమార్ బాగా చేశాడు. కానీ సినిమా చివర్లో గతాన్ని గురించిన ఆ చిన్ని సత్యాన్నొక్కదాన్ని ఆవిష్కరించడంతో ఆ సంక్లిష్టత కాస్తా పల్చబడిపోయింది. ఆ చిన్ని గత శకలాన్ని చూపకుండా ఉండాల్సింది. అసలు లోకనాథం మిత్ర తల్లిని పెళ్ళి చేసుకోవల్సిన అవసరం ఏవిటి? కేవలం పెద్దాయన మాటేనా? పెద్దాయన మాత్రం అసలంత అనూహ్యమైన కోరిక ఎలా కోరాడు? ఇది జీర్ణించుకోవడం కొంచెం కష్టం. కానీ మిత్రా చిన్నా ఇద్దరూ ఒక తల్లి బిడ్డలు కాకపోతే ఇప్పుడు సినిమాలో ఉన్నంత టెన్షను సాధ్యం కాదు. దాని కోసం దీన్ని ఒప్పుకోవాలి. కేశవ చనిపోయే సమయానికి, సినిమాలో చూపినదాన్ని బట్టి మిత్రకి ఆరేళ్ళు, మిత్ర అక్కకి పదేళ్ళు ఉంటాయి సుమారుగా. తరవాత డయలాగుల్ని బట్టి కేశవ మరణాన్నించి ప్రస్తుత కథాసమయానికి పాతికేళ్ళు గడిచినట్టు తెలుస్తుంది. అంటే మిత్ర అక్కకి ముప్పై అయిదేళ్ళు. ఆమెకి సుమారు 18-20 ఏళ్ళ కూతురు ఉండడం అసంభవం. మిత్రకి కనీసం ముప్పై యేళ్ళుండాలి, కానీ పాతికేళ్ళకి మించినట్టు కనబడ్డు (పాత్రధారి శర్వానందుకి నిజంగానే 2009 లో 25 నిండాయిట). అఫ్కోర్సు ఇదంతా ఎగ్స్ ఈకల్స్ పీకింగ్స్ అంటే, నేను కాదన్ను. ఫిర్ భీ .. కభీ కభీ ..

గమ్యం ఇంతకు ముందోసారి చూశాను, బానే ఉందనుకున్నాను, కానీ సరిగ్గా గుర్తు లేదు. అందుకని మళ్ళీ చూశాను. ఈ సారి కొంచెం శ్రద్ధగా చూశాను. అఫ్కోర్సు, దీంట్లోనూ శర్వానందే. కాకపోతే ఈ సినిమాకి హీరో హీరోయిన్లు యాదృఛ్ఛికం. అక్కడ శర్వానందు - కమలిని కాక ఇంకో జంట ఎవరున్నా సినిమా ఇంత ఎఫెక్టివ్ గానూ ఉండేది. మనలో మాట, కమలిని పక్కన శర్వానందుడు కొంచెం వరహీనం అనిపించాడు. సినిమా అన్ని విధాలా చాలా చాలా బావుంది. అల్లరి నరేష్ మంచి నటుడని నాకెప్పణ్ణించోనే అనుమానం. నేనులో ఆ చాయలు బాగానే కనబరిచాడు. ఈ సినిమాతో ఆ స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకున్నాడు. ఎవరన్నా దర్శక పుణ్యాత్ములు ఈ అబ్బాయికి కాస్త అప్పుడప్పుడూ అయినా ఇటువంటి కథా, ఇటువంటి పాత్రలూ ఇస్తూ ఉంటే బాగుణ్ణు. రావు రమేష్ తెలుగు సినిమాకి లభించిన మరో మంచి నటుడు. ఈయన పది కాలాలపాటు వైవిధ్య భరితమైన పాత్రలు పోషిస్తూ ఇంకా ఎంతో ఎత్తుకి ఎదగాలని కోరుకుంటున్నా. ఈ సినిమాలో నాకు ఆసక్తిగా అనిపించిన విషయం - ఏ విషయాన్నీ ఎబ్బెట్టుగా చూపించడు. ఉదాహరణకి మొదట్లో శర్వానందు కమలినితో నీ చుట్టూ అంతా చెత్తా మురికీ అసయ్యం అంటాడు చాలా సార్లు, కానీ దృశ్యంలో అంత ఇదిగా ఏం చూపడు. అలాగే రెండు ఆన్‌స్క్రీన్ డెలివరీలూ, ఇంకొన్ని బీభత్స దృశ్యాలూ కూడా చాలా లలితంగా తీశాడనే చెప్పాలి - బహుశా అది డైరెక్టరు టెంపరమెంటు కావచ్చు. బ్రహ్మానందం కామెడీ, రికార్డింగ్ డేన్సుల వాళ్ళ ఎపిసోడ్ కూడా కథలో చక్కగా ఇమిడాయి. రిఖార్డింగ్ డేన్సు దగ్గర NTR, ANR, కృష్ణల సూపర్ హిట్ పాటల్ని చూపించడం కొంచెం తమిళ దర్శకుడు బాలాని గుర్తుకి తెచ్చింది. సమయమా అనే పాట చాలా నచ్చింది (పాడింది ఎవరు?). మిగతావన్నీ వోకే. నేపథ్య సంగీతం లేకుండా ఉంటే బాగుండేది. చక్కటి సంయమనంతో శ్రద్ధ పెట్టి తీసిన సినిమా ఎలావుంటుందో గమ్యం నిరూపించింది. దర్శకుడు క్రిష్ కృషికి టోపీ తీసేశ్శా!